Dzięki uprzejmości Urzędu Miasta i Gminy Lutomiersk, miałem przyjemność uczestniczyć dziś w III Zielonym Forum Możliwości. Wydarzenie to miało na celu przedstawić ofertę wsparcia ze strony Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi na rok 2026. To była świetna okazja do tego, aby dowiedzieć się więcej na temat różnych dofinansowań, zarówno z myślą o sołectwie Prusinowice, jak gminie Lutomiersk oraz poszczególnym mieszkańcom.
Fot. pochodzi z wpisu na facebooku na profilu WFOŚiGW w Łodzi
Konferencja rozpoczęła się od wystąpienia Pani Anity Sowińskiej, podsekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska. Przedstawiła ona ofertę Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej dla Jednostek Samorządu Terytorialnego na 2026 rok. W dalszej części artykułu postaram się je krótko przedstawić.
Fot. pochodzi z wpisu na facebooku na profilu WFOŚiGW w Łodzi
Następnie głos zabrał Prezes Zarządu WFOŚiGW w Łodzi – Pan Piotr Kopek. Nakreślił on ogólny kontekst funkcjonowania programów, konkursów i innych form wsparcia ze strony WFOŚiGW. Dowiedzieliśmy się m.in. że:
- Tegoroczny budżet wynosi 660 mln zł – więcej niż w poprzednich latach.
- W 2026 roku dla Jednostek Samorządu Terytorialnego (JST) uruchomionych zostanie szereg nowych programów dotacyjnych.
- W 2027 roku będzie można spodziewać się bardzo zbliżonej oferty ze strony WFOŚiGW, co może pomóc w planowaniu budżetów gmin (choćby pod względem zabezpieczania wkładów własnych na inwestycje).
- W skład oferty WFOŚiGW wchodzą zarówno dotacje pieniężne jak i pożyczki na preferencyjnych warunkach (oprocentowanie 1 %, 1,5% lub 2%).
- Część znanych dotąd programów w wyniku rozmów z samorządowcami ma rozszerzony katalog kosztów kwalifikowanych (np. w ramach programu dotyczącego gospodarki wodno-ściekowej od tego roku będzie można ubiegać się o dofinansowania inwestycji związanych z budową, rozbudową i modernizacją stacji uzdatniania wody – bardzo dobra wiadomość dla naszej gminy).
- Oferta WFOŚiGW jest konstruowana tak, aby możliwie nie powielać oferty NFOŚiGW.
- Przy rozpatrywaniu wniosków od JST WFOŚiGW będzie zwracać uwagę, czy dana gmina pełni rolę Operatora w programie „Czyste powietrze”.
- Wnoszenie aneksów do dopiero co zawartych umów (30 dni od podpisania) będzie wiązało się z karami.
Fot. pochodzi z wpisu na facebooku na profilu WFOŚiGW w Łodzi
Po Panu Prezesie głos zabrały kierowniczki merytoryczne z WFOŚiGW, przedstawiając programy i konkursy składające się na ofertę WFOŚiGW oraz kluczowe zasady związane ze składaniem wniosków oraz rozliczaniem ich.
Przyjrzyjmy się teraz temu, co najważniejsze – konkretnym ofertom NFOŚiGW oraz WFOŚiGW. Spróbuję przedstawić je w kontekście zadań będących w planie do realizacji przez gminę Lutomiersk w 2026 roku, zawartych w przyjętym niedawno budżecie. W związku z tym skupię się na programach, które w mojej ocenie prezentują potencjał dla gminy – ze wszystkimi będzie można się zapoznać na stronach internetowych funduszy.
|
Oferta Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej dla JST |
||||
|
Nazwa |
Zakres zadań |
Okres przyjmowania wniosków |
Link |
Zadania / możliwości – budżet gminy Lutomiersk 2026 |
|
Źródła wysokosprawnej kogeneracji (fundusze UE „FEnIKS”) |
Budowa źródeł energii opartych o biomasę, biogaz lub biometan |
21.11.2025 – 10.03.2026 |
Interpelacja radnych dot. Inicjatywy budowy biogazowni - link |
|
|
Budowa magazynów energii |
||||
|
NaszEauto |
Zakup/leasingu/wynajem długoterminowy bezemisyjnych pojazdów elektrycznych |
03.02.2025 r. - 30.04.2026 r. |
|
|
|
Współfinansowanie projektów dotyczących gospodarki odpadami, gospodarki o obiegu zamkniętym i rekultywacji terenów zdegradowanych (fundusze UE „FEnIKS”) |
Budowa Instalacji do przetwarzania odpadów |
30.01.2026 - 30.12.2027 |
Interpelacja radnych dot. Inicjatywy budowy biogazowni - link |
|
|
Inwestycje w instalacje do przetwarzania bioodpadów (np. kompostownie, biogazownie) |
||||
|
Budowa i modernizacja PSZOK-ów |
Rozwój PSZOK w Szydłowie lub organizacja nowego |
|||
|
… i inne |
|
|||
|
Operatorzy programu „Czyste powietrze” |
Wsparcie w składaniu wniosków dla beneficjentów programu „Czyste powietrze” |
|
|
Gmina obecnie nie jest operatorem – może nim być |
|
Gospodarka wodno-ściekowa poza granicami aglomeracji |
Budowa lokalnych oczyszczalni ścieków |
31.07.2025 - 30.06.2029 |
Były kiedyś takie plany – można do nich wrócić |
|
|
Budowa lub modernizacja sieci kanalizacji sanitarnej |
Były takie plany – można do nich wrócić |
|||
|
… i inne |
|
|||
|
Adaptacja do zmian klimatu |
Retencja korytowa lub przykorytowa, w tym: działania na rzecz renaturyzacji koryta cieków, rewitalizacji starorzeczy oraz odtwarzania mokradeł. |
Do 30.09.2026 |
W tym kontekście można zbadać ew. potrzeby inwestycyjne przy Nerze lub innych rzekach |
|
|
Budowa, przebudowa lub remont urządzeń wodnych i infrastruktury towarzyszącej |
||||
|
… i inne |
||||
|
Oferta Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi dla JST |
||||
|
Nazwa |
Zakres zadań |
Okres przyjmowania wniosków |
Link |
Zadania / możliwości – budżet gminy Lutomiersk 2026 |
|
Eko latarnia |
Wymiana lub modernizacja min. 20 lamp oświetleniowych lub ich elementów |
Luty/marzec 2026 |
Link* |
„Modernizacja oświetlenia ulicznego na terenie Gminy Lutomiersk” – 500 000 zł |
|
Racjonalizacja zużycia energii w budynkach użyteczności publicznej |
Kompleksowe termomodernizacje budynków użyteczności publicznej lub komunalnych |
Nowy nabór po zakończeniu trwającej jeszcze edycji poprzedniego |
Link* |
Jeżeli pozostały jeszcze jakieś gminne budynki do termomodernizacji – można korzystać |
|
Wykonanie podłączeń kanalizacyjnych |
Materiały, urządzenia, prace budowlane przy podłączeniach itp. |
Luty oraz czerwiec 2026 |
- |
- |
|
Gospodarka wodno-ściekowa |
Budowa/rozbudowa/przebudowa oczyszczalni ścieków, kanalizacji, sieci wodociągowych, stacji uzdatniania wody |
- |
- |
„Przebudowa stacji uzdatniania wody w Prusinowicach” – łącznie ok. 5 mln zł w latach 2026-2027 |
|
Łódzka retencja |
Budowa lub przebudowa zbiorników wodnych, przywrócenie zdolności retencyjnych |
Kwiecień-wrzesień 2026 |
- |
- |
|
Utworzenie terenów zielonych i baz edukacyjnych w przestrzeni publicznej z elementami odbetonowania |
Zamiana powierzchni utwardzonych na powierzchnie biologicznie czynne |
- |
- |
- |
|
Rewaloryzacja zabytkowych parków województwa łódzkiego |
Dostosowanie parków do potrzeb społecznych i edukacyjnych |
Styczeń-marzec 2026 |
- |
- |
|
Ekopracownia |
Utworzenie punktu dydaktycznego na potrzeby prowadzenia zajęć z edukacji ekologicznej i przyrodniczej |
- |
- |
Potencjalne remonty w szkołach |
*Link do poprzedniej edycji programu
|
Oferta Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej dla osób fizycznych |
|||
|
Nazwa |
Zakres zadań |
Okres przyjmowania wniosków |
Link |
|
Moja Elektrownia Wiatrowa |
zakup i montaż mikroinstalacji wiatrowych dla potrzeb budynków mieszkalnych |
17.06.2024 – 31.12.2028 r. (lub do wyczerpania środków) |
|
|
zakup i montaż towarzyszących magazynów energii |
|||
|
Moje ciepło |
Wsparcie zakupu i montażu pomp ciepła dla nowych budynków jednorodzinnych |
29.04.2022 r. do 31.12.2026 r. (lub do wyczerpania środków) |
|
|
Czyste Powietrze |
Wymiana źródeł ciepła na mniej emisyjne |
Do 30.06.2030 r. |
|
|
NaszEauto |
Zakup/leasingu/wynajem długoterminowy bezemisyjnych pojazdów elektrycznych |
03.02.2025 r. - 30.04.2026 r. |
|
|
Oferta Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi dla osób fizycznych |
||
|
Nazwa |
Okres przyjmowania wniosków |
Link |
|
Usuwanie wyrobów zawierających azbest |
Marzec-lipiec 2026 |
Link* |
|
Wykonanie przydomowych oczyszczalni ścieków |
Luty oraz czerwiec 2026 |
Link* |
|
Wykonanie przyłączy kanalizacyjnych |
Luty oraz czerwiec 2026 |
Link* |
|
Wapnowanie gleb |
Sierpień-listopad 2026 |
Link* |
*Link do poprzedniej edycji programu
Tradycyjnie, WFOŚiGW pamięta również o służbach mundurowych. W 2026 roku oferuje dla OSP programy:
- Zakup samochodów strażackich – 65% dotacja na zakup średniego lub lekkiego wozu bojowego (w tym roku z pomocą gminy najprawdopodobniej skorzysta z tego OSP w Kazimierzu). Nabór wniosków planowany jest na marzec lub kwiecień 2026 roku.
- Ekostrażak – dofinansowanie zakupu sprzętu i wyposażenia dla jednostek OSP – dotacja 90% na zakup wyposażenia z wykazu dołączonego do programu. Z założenia, z każdej gminy w województwie dofinansowanie mogą otrzymać max 2 jednostki OSP (1 jednostka z systemu KSRG i jedna spoza tego systemu). Termin uruchomienia naboru nie jest jeszcze podany. Link do poprzedniej edycji.
Mnie osobiście najbardziej interesowała możliwość pozyskania dofinansowania na kompleksową termomodernizację strażnicy i Sali OSP w Prusinowicach. Na samych prezentacjach nie było o tym wprost mowy, ale uzyskałem informacje od pracowników, że program pozwalający na takie dofinansowanie funkcjonuje praktycznie w trybie ciągłym. Szukając samodzielnie informacji na ten temat na stronach WFOŚiGW, trafiam jedynie na program z 2024 roku – EkoRemiza – który według strony, ma wstrzymany nabór. Natomiast pojawiła się uchwała z grudnia 2025 zmieniająca w nim drobne szczegóły, także może będzie w tym temacie nowa publikacja. Nie mniej jednak opisuje ten przykład, aby pokazać, że warto indywidualnie kontaktować się z WFOŚiGW, aby pozyskać najbardziej aktualne i precyzyjne informacje. Z pewnością podejmiemy starania w kierunku pozyskania środków na docieplenie naszej remizy i nie tylko.
Podsumowując, oferta WFOŚiGW to przede wszystkim naturalna kontynuacja dotychczas uruchamianych programów. Zmieniają się w nich nieco kwoty dofinansowań, koszty kwalifikowane itp., ale ich główne cele pozostają. Nasz urząd ma możliwości starania się o środki z tej instytucji, w szczególności na przebudowę stacji uzdatniania wody w Prusinowicach oraz modernizacje oświetlenia ulicznego na terenie gminy. Dodatkowo, NFOŚiGW oferuje możliwości w zakresie dofinansowania budowy kanalizacji, oczyszczalni ścieków czy biogazowni – tematów w naszej gminie poruszanych już na przestrzeni lat. Warto też rozważyć zostanie operatorem programu „Czyste powietrze” – aby móc pomagać mieszkańcom w ubieganiu się o dofinansowania z tego programu, ale też żeby niepełnienie tej funkcji nie wpływało negatywnie na nasze zdolności do pozyskiwania środków z WFOŚiGW.